Bay từ Trái Đất ra tới ánh sáng cổ xưa nhất của vũ trụ
Một chuyến bay 3D liền mạch, từ độ cao 8 km trên một thành phố, qua Sao Thổ, tinh vân Orion và Dải Ngân Hà, tới rìa của những gì còn nhìn thấy được. Chuyến bay mất khoảng hai phút.
Chuyến bay đầu tiên của bạn miễn phí, ngay trên trình duyệt, không cần cài đặt gì.
Sông Nile và bán đảo Sinai từ độ cao 700 km, do trình xem dựng từ ảnh Landsat của NASA.
Cả chuyến bay trên một đường thẳng
Kéo dọc theo đường này. Mỗi vạch nhỏ xa gấp mười lần vạch trước.
-
Trái Đất
độ cao 21.000 km
Chỉ vài giây là phố xá biến mất và cả hành tinh lọt vào khung hình, với ánh nắng đúng như lúc này, dưới bản đồ mây của NASA.
Bay từ đây -
Mặt Trăng
cách 384.400 km
Quỹ đạo Mặt Trăng lướt qua và Trái Đất giờ chỉ còn là một viên bi xanh nhỏ. Mặt Trăng nằm đúng chỗ thật của nó vào ngày bạn bay, đặt theo lý thuyết Mặt Trăng của Meeus.
Bay từ đây -
Sao Thổ
cách Mặt Trời 1.432 triệu km
Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương lần lượt lướt qua, hành tinh nào cũng là một vầng khuyết mỏng vì bạn đang nhìn ngược về phía Mặt Trời. Kích thước của chúng là thật, và chúng được dời lên đường bay để bạn gặp đủ cả.
Bay từ đây -
Mặt Trời, một ngôi sao
cách 9,7 giờ ánh sáng
Ánh sáng Mặt Trời tới Sao Hải Vương sau 4 giờ 11 phút, và tới đây thì mọi hành tinh đã khuất. Mặt Trời là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời tối, và gần như mọi thứ phía sau bạn chỉ là không gian trống.
Bay từ đây -
Đám mây Oort
tới 1,6 năm ánh sáng
Một lớp vỏ gồm các thiên thể băng mà chưa ai từng nhìn thấy. Đám mây ở đây được vẽ theo các mô hình về nơi những sao chổi của nó hẳn phải ở, Mặt Trời nằm giữa, và chuyến bay nói rõ cho bạn biết điều đó.
Bay từ đây -
Những ngôi sao gần nhất
4,24 năm ánh sáng
Đó là khoảng cách tới Proxima Centauri, ngôi sao gần nhất sau Mặt Trời. Các ngôi sao ở đây nằm đúng chỗ của chúng trong không gian, 39.856 ngôi sao ở khoảng cách ghi trong danh mục của cơ sở dữ liệu HYG.
Bay từ đây -
Tinh vân Orion
1.350 năm ánh sáng
Các ngôi sao đang hình thành ở đây. Toàn bộ bức ảnh Hubble của ESA được dựng thành một vật thể 3D nhiều lớp để bạn bay ngang qua. Tinh vân ở đúng khoảng cách thật, được dời ngang lên đường bay, và chiều sâu của nó được vẽ thêm vượt quá phần đã đo được.
Bay từ đây -
Tinh vân Đại Bàng
5.680 năm ánh sáng
Các Cột trụ Sáng tạo, dựng theo cùng cách từ ảnh của ESA và đặt theo cùng cách ở đúng khoảng cách thật.
Bay từ đây -
Dải Ngân Hà
rộng 100.000 năm ánh sáng
Chưa ai chụp được thiên hà của chúng ta từ bên ngoài, nên đây là một mô hình dựng từ cấu trúc đã đo được: thanh trung tâm, các nhánh xoắn ốc, những đám mây đang sinh sao và bụi. Mặt Trời cách tâm khoảng 26.000 năm ánh sáng.
Bay từ đây -
Andromeda
2,5 triệu năm ánh sáng
Thiên hà xoắn ốc lớn gần nhất, một trong 44.228 thiên hà có trong danh mục, mỗi thiên hà ở đúng vị trí với kiểu, kích thước và độ nghiêng riêng. Qua khỏi Dải Ngân Hà, bạn có thể nhấp vào thiên hà bất kỳ để bay tới đó.
Bay từ đây -
Mạng lưới vũ trụ
xa tới 2,7 tỷ năm ánh sáng
Các thiên hà tụ lại thành sợi và cụm, giữa chúng là những khoảng trống. Sloan Digital Sky Survey đã đo 584.449 thiên hà trên 17,5% bầu trời. Ngoài tầm với của cuộc khảo sát, mạng lưới tiếp tục bằng mô phỏng của riêng chúng tôi gồm 1.497.972 thiên hà, khớp với cách các thiên hà tụ cụm trong khảo sát, và chuyến bay cho bạn biết chỗ phần này nối sang phần kia.
Bay từ đây -
Ánh sáng cổ xưa nhất
13,8 tỷ năm tuổi
Bức xạ phông vi sóng, theo bản đồ của vệ tinh Planck thuộc ESA: ánh sáng được giải phóng khoảng 380.000 năm sau Vụ Nổ Lớn, và không có ánh sáng nào cũ hơn tới được chúng ta. Nơi nó xuất phát giờ cách ta khoảng 45 tỷ năm ánh sáng. Máy quay đi xuyên qua nó để bạn thấy được trọn vẹn, điều ngoài đời thật không ai làm được.
Bay từ đây
Tất cả chỉ là một cú máy
Máy quay bắt đầu trên thành phố và cứ thế lùi ra xa. Bạn có thể tạm dừng, kéo dọc thanh để quay lại, và rời đi bất cứ lúc nào để trở về chỗ cũ.
Mọi thứ cách bao xa
| Thiên thể | Khoảng cách | Ánh sáng đi mất |
|---|---|---|
| Mặt Trăng | 384.400 km | 1,3 giây |
| Mặt Trời | 149,6 triệu km (1 AU) | 8 phút 19 giây |
| Sao Thổ | 1.432 triệu km (9,6 AU) | 1 giờ 20 phút |
| Sao Hải Vương | 4.515 triệu km (30,2 AU) | 4 giờ 11 phút |
| Sao Diêm Vương | 5.906 triệu km (39,5 AU) | 5 giờ 28 phút |
| Đám mây Oort, rìa ngoài | tới 100.000 AU | tới 1,6 năm |
| Proxima Centauri | 4,24 năm ánh sáng | 4,24 năm |
| Tinh vân Orion | khoảng 1.350 năm ánh sáng | khoảng 1.350 năm |
| Tinh vân Đại Bàng | khoảng 5.680 năm ánh sáng | khoảng 5.680 năm |
| Tâm Dải Ngân Hà | khoảng 26.000 năm ánh sáng | khoảng 26.000 năm |
| Thiên hà Andromeda | khoảng 2,5 triệu năm ánh sáng | khoảng 2,5 triệu năm |
| Bức xạ phông vi sóng vũ trụ | khoảng 45 tỷ năm ánh sáng | khoảng 13,8 tỷ năm |
Với các hành tinh và đám mây Oort, khoảng cách tính từ Mặt Trời; với phần còn lại, tính từ Trái Đất. Số liệu của các hành tinh là khoảng cách trung bình. Ánh sáng của bức xạ phông vi sóng đã đi suốt 13,8 tỷ năm trong lúc không gian giãn nở, vì thế nơi nó xuất phát giờ ở xa hơn nhiều.
Đâu là thật, đâu là dàn dựng
- Đo đạc
- Phố xá quanh nhà bạn, Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời. Các ngôi sao ở khoảng cách ghi trong danh mục. Mọi thiên hà trong danh mục và trong khảo sát ở đúng vị trí đã đo.
- Dàn dựng
- Các hành tinh được xếp lên đường đi của máy quay. Orion và Đại Bàng được dời lên đó, ở đúng khoảng cách thật.
- Mô phỏng
- Mạng lưới ngoài phạm vi các cuộc khảo sát: 1.497.972 thiên hà từ mô phỏng N-body của riêng chúng tôi, trong một hộp rộng 3,3 tỷ năm ánh sáng, lặp lại. Dải Ngân Hà nhìn từ bên ngoài là một mô hình.
- Vẽ
- Đám mây Oort. Những thiên hà chưa có ảnh, vẽ thành đĩa theo kiểu, kích thước và độ nghiêng riêng, tô màu theo kiểu. Bụi và đá. Chiều sâu bên trong các tinh vân vượt quá phần đã đo.
Câu hỏi
Tôi có thể khám phá vũ trụ 3D miễn phí không?
Có, một lần. Chuyến bay đầu tiên của bạn miễn phí, và trình xem chạy trên trình duyệt của điện thoại, máy tính bảng hay máy tính, không cần tải gì về và không cần tạo tài khoản. Bay lại, bao nhiêu lần tùy thích, thuộc bản đầy đủ.
Có thể bay ra xa tới đâu?
Tới bức xạ phông vi sóng vũ trụ, ánh sáng cổ xưa nhất từng có, giờ cách ta khoảng 45 tỷ năm ánh sáng. Trên đường đi, bạn bay qua các hành tinh, hai tinh vân, Dải Ngân Hà và bản đồ thiên hà.
Chuyến bay có bắt đầu từ nhà tôi được không?
Được. Hãy đặt vị trí của bạn trong chế độ Thiên văn, vốn miễn phí, và chuyến bay sẽ bắt đầu ở độ cao 8 km ngay phía trên. Nếu chưa đặt, chuyến bay bắt đầu trên London.
Đây có phải vũ trụ thật không?
Phần lớn là dữ liệu đo đạc, một số phần được dàn dựng để bạn gặp được, còn những phần không ai quan sát được thì được mô phỏng hoặc vẽ. Danh sách ở trên cho biết phần nào là phần nào.
Nguồn
- Ảnh Trái Đất: Landsat WELD, từ NASA GIBS
- Planetary Fact Sheet (hệ mét), NASA NSSDCA
- Moon Fact Sheet, NASA NSSDCA
- Measuring the Universe: the IAU and astronomical units, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế
- Tốc độ ánh sáng trong chân không, giá trị CODATA, NIST
- Oort Cloud: Facts, NASA Science
- Sun: Facts, NASA Science (Proxima Centauri)
- Cơ sở dữ liệu sao HYG (các sao lân cận)
- The distance to the Orion Nebula, Menten et al. 2007
- Ảnh tinh vân Orion: NASA, ESA, M. Robberto (STScI/ESA) và Hubble Space Telescope Orion Treasury Project Team
- Kinematics in Young Star Clusters and Associations with Gaia DR2, Kuhn et al. 2019
- Ảnh Các Cột trụ Sáng tạo: NASA, ESA/Hubble và Hubble Heritage Team
- The Milky Way Galaxy, Imagine the Universe, NASA Goddard
- Messier 31 (thiên hà Andromeda), NASA Hubble
- HyperLEDA, một trong các danh mục thiên hà đằng sau chuyến bay
- Merging groups and clusters of galaxies from the SDSS data, Tempel et al. 2017
- Planck and the cosmic microwave background, ESA
- Planck 2018 results VI: cosmological parameters
- Dữ liệu đường phố: những người đóng góp cho OpenStreetMap
- Earth at Night (Black Marble), NASA
- Toàn bộ ghi công dữ liệu và hình ảnh